MAPASA

Mapasa is het eerste kindje van de sinds november 2006 in Apenheul woonachtige Jambo. Zowel Mandji als Kisiwa waren hoogzwanger in oktober 2007. Op 15 oktober 2007 zagen de verzorgers Mandji met een baby aan haar buik. Dit terwijl Kisiwa eigenlijk eerder uitgerekend was, maar zoiets kan gebeuren. Net als mensen houden ook mensapen zich niet altijd aan de uitgerekende datum Met moeder en haar kleintje ging het goed. Vijf dagen later echter begon Mandji te bloeden en kort daarna werd er een dode baby gevonden in het binnenverblijf. Men dacht toen dat Mandji een tweeling had gehad. Daar komt ook de naam Mapasa van. Het betekent 'één van een tweeling' in Lingala (een taal die in delen van Afrika wordt gesproken).

Kisiwa was nog steeds niet bevallen. In de weken na de geboorte van Mapasa verdween echter haar buik en ze had ook niet meer het gedrag van een zwangere gorilla. Ze hebben toen een zwangerschapstest gedaan en daaruit bleek dat Kisiwa niet meer zwanger was! En toen begonnen de verzorgers in Apenheul te twijfelen. Was het dode kindje het enige kindje van Mandji en was Mapasa dus een kindje van Kisiwa??

Toen werd het een kwestie van DNA onderzoek gaan doen. Dat was wel wat lastig. Daarvoor zijn haren of ander erfelijk materiaal nodig. Dat hadden ze supersnel van de vader, Jambo en van de vrouwtjes Mandji en Kisiwa. Ook van de dode baby hadden ze DNA verzameld. Van de volwassenen kwamen ze met gemak aan materiaal daarvoor, maar van de baby niet. Als baby is een gorilla aan de buik, vervolgens been en/of arm en later op de rug van de moeder te vinden. Niet handig om daar dan haren bij te pakken. Naarmate Mapasa ouder werd, werd hij ook brutaler en kreeg hij ook meer interesse in de verzorger die door de tralies het voer kwam brengen. Hij graaide daar dan naar. Echter zonder resultaat, hij kreeg dan geen voer te pakken; wel kreeg een verzorger (toen Mapasa ongeveer twee jaar was) wat haren uit zijn arm te pakken!

Eindelijk kwam toen het onderzoek. De conclusie: het was niet Mandji die op 15 oktober bevallen was van Mapasa, maar Kisiwa! Wat er tussen de geboorte (die in principe altijd in de nacht/vroege ochtend plaatsvindt, op een tijd dat er geen verzorgers aanwezig zijn) en de ontdekking van de kleine is gebeurd, is gissen! Speculeren is het enige wat mogelijk is; weten zal men het nooit. Het vermoeden is dat Kisiwa haar baby na de geboorte alleen heeft gelaten, niet wetende wat ze ermee moest doen. Let wel: dat is een vermoeden!! Het was namelijk de eerste zwangerschap en dus bevalling voor de toen 10-jarige Kisiwa. Moederschap is niet iets instinctief, maar aangeleerd. Wellicht heeft Kisiwa nooit opgelet bij andere gorillamoeders en wist ze dus niet wat ze moest doen. Mandji had zelf al wel een aantal keren kindjes gebaard en opgevoed. Wellicht dat ze door haar ervaring en de hormonen die door haar zwangere lichaam gierden vervolgens het kindje heeft gepakt. Dat is iets wat Apenheul vermoedt begrijp ik. Zelf heb ik ooit eens zitten denken dat Mandji misschien ook wel wist dat ze zelf een dood kind in haar droeg, maar ik ben (gelukkig) geen expert en wat is het nut van gissen

Feit is dat Mapasa een leuk ventje is.